Documentaire hypothese

Zie ook: Beeldbank, Tekstkritiek,

De documentaire hypothese (DH), ook wel bekend als de (vier)bronnenhypothese of (nieuwe) oorkondenhypothese, gaat er vanuit dat de Torah, ook wel Pentateuch genoemd (=Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium), ontstaan zijn uit een combinatie van diverse bronnen die oorspronkelijk onafhankelijk van elkaar waren. De belangrijkste versie van deze hypothese is geformuleerd door de Duitse theoloog Julius Wellhausen (1844-1918) tegen het einde van de 19deeeuw (de Wellhausen-hypothese). Volgens Wellhausen waren er vier belangrijke bronnen:

De redacteur die deze bronnen samengevoegd zou hebben tot de uiteindelijke Torah staat bekend als R. De werkzaamheid van R is (volgens deze hypothese) op meerdere momenten in het ontstaansproces van de Torah te herkennen, maar als uiteindelijke redacteur duidt men vaak Ezra aan.

Volgens Wellhausen schetsen deze vier bronnen een beeld van de religieuze geschiedenis van Israël. In de 20ste eeuw groeide deze hypothese uit tot de overheersende hypothese aangaande het ontstaan van de Torah. De meeste huidige Bijbelgeleerden gaan uit van een of andere vorm van de documentaire hypothese (Stephen L. Harris, Understanding the Bible, Palo Alto - Mayfield, 1985), en blijven gebruikmaken van Wellhausens terminologie en inzichten (Gordon Wenham, Pentateuchal Studies Today, Themelios 22.1, oktober 1996), zij het in een wat verder uitgewerkte vorm.

Inhoud

Oorsprong van de documentaire hypothese

Voor de Verlichting in Europa stelden zowel joden als christenen dat de Torah geschreven was door Mozes, waarbij men er soms van uitging dat deze geïnspireerd of zelfs gedicteerd was door God. Enkele passages leverden problemen op, want hoe kon Mozes zijn eigen dood hebben beschreven of lijsten van de koningen van Edom zijn opgeschreven voordat deze leefden. Ging men er tot dan toe vanuit dat deze later waren toegevoegd, theologen als Thomas Hobbes en Julius Wellhausen gingen er vanuit dat de hele Torah niet door Mozes was geschreven.


Problemen met de documentaire hypothese

Volgens de documentaire hypothese zijn grote delen en in het bijzonder Deuteronomium geschreven gedurende de regeringsperiodes van koning Hizkia en Josia. De geschiedenis van de ontdekking van de Torah door de priester Hilkia (2 Kon. 22; 2 Kron. 34) levert dan wel problemen op, of men moet deze geschiedenis als fictie zien.


Koop nu

Commentaar

Zie de huisregels welk commentaar wordt opgenomen!