Antisemitisme

Zie ook: Beeldbank, Artikelen Blog, Holocaust, Shoa, Jodenvervolging,

Antisemitisme (Jodenhaat) is de discriminatie van Joden gebaseerd op hun etniciteit of religie. Het antisemitisme kenmerkt zich door een vijandige houding en vooroordelen jegens Joden.

Inhoud

Bijbel

De eerste vorm van antisemitisme in de Bijbel zien we terug bij de Egyptische farao die zag dat het Joodse volk groeide en een gevaar voor zijn machtspositie kon opleveren (Ex. 1:9ev.). Pas in de geschiedenis van Esther, als Haman pogingen onderneemt om alle Joden uit te moorden, kunnen we spreken van echte antisemitisme. Ook in de Psalmen vinden we dit terug als de oproep wordt gedaan "Komt, en laat ons hen uitroeien, dat zij geen volk meer zijn; dat aan den naam Israëls niet meer gedacht worde" (Ps. 83:5).


Christendom

Het verkeert interpreteren van de beruchte tekst uit Mattheus 27:25 "En al het volk, antwoordende, zeide: Zijn bloed [kome] over ons, en over onze kinderen!" heeft gezorgd dat binnen het christendom eeuwenlang het antisemitisme regelmatig de kop opstak. Daarnaast zien we dat binnen veel christelijke denominaties er een Vervangingstheologie aanwezig is waarin de status van het verbondvolk Israël wordt vervangen door de Kerk of een meer specifieke groepering.

Daarnaast zijn binnen het Nederlandse Katholieke en Protestantse christendom tot in de 20ste eeuw regelmatig boeken geschreven onder de filosemitische boodschap (wij koesteren de joden) over jeugdverhalen over jodenbekering (E. Sanders, Levi's eerste kerstfeest).

Een relatief moderne variant van antisemitisme vinden we terug bij charismatische evangelisten als David Sorensen die betogen dat de hedendaagse Joden eigenlijk geen Joden zijn en dat de christenen het ware Israël zijn. Ook bij de Afrikaanse Hebreeërs zien we dit terug, met dit verschil dat zij zichzelf als de 'echte joden' beschouwen.


Terminologie

De term antisemitisme wordt voor het eerst gebruikt door Moritz Steinschneider (Hebräische Bibliographie. Blätter für neuere und ältere Literatur des Judenthums, vol. III, [1860] nr. 13, blz. 16) als hij tegen de Fransman Ernest Renan ingaat, als die stelt dat de Semieten vanuit gewelddadige en zelfzuchtige instincten hun monotheïstische geloof aanhangen ("Nouvelles considérations sur le caractère général des peuples sémitiques et en particulier sur leur tendance au monothéisme", in: Journal asiatique ou Recueil de Mémoires, d’extraits et de notices relatifs à l’histoire, à la philosophie, aux langues et à la littérature des peuples orientaux, februari-maart 1859, blz. 214-282 en april-mei 1859, blz. 417-450). In 1870-1880 gebruikt Wilhelm Marr de term als eufemisme voor het Duitse Judenhass in zijn werken. Marr was degene die pseudowetenschappelijke raciale component in het debat over de joden in Duitsland introduceerde dat uiteindelijk resulteerde in de Shoa, de genocide, in het nazi-tijdperk.


Geschiedenis

Zo zien we dat Tacitus (~100 n.C.) behoorlijk negatief over de Joden schrijft (Tacitus, Historiae, v.18), welke we moeten bezien in het kader van de Joodse opstanden die net hadden gewoed.

Door de eeuwen heen zijn er perioden geweest dat er vlagen van haat en afkeer jegens Joden optraden. Een van de redenen zou kunnen zijn dat diverse eerste kerkvaders de Joden die geen christenen waren geworden "blind", daarnaast ontstond het idee dat de Joden Christus hadden gekruisigd en dus "godsmoordenaars" waren. Mede hierdoor werden de Joden in het vroeg christelijke Europa vaak als vreemdelingen beschouwd en mochten vaak bepaalde beroepen niet uitvoeren. Het was deze houding die er voor zorgde dat de Joden regelmatig werden vervolgd. Zo zien we aan het begin van de Eerste Kruistocht (1096) dat in Duitsland Joodse gemeenschappen in verschillende steden werden uitgemoord omdat kruisvaarders (Duitsers en Fransen, Nederlanders en Engelsen) meenden reeds daar de strijd tegen de 'ongelovigen' te moeten beginnen alvorens de "Saracenen" in het Heilige Land te beoorlogen.

Aan de andere kant zien we dat na het ontstaan van de islam de Joden als dhimmi's werden neergezet en door de moslims verschillende pogroms worden gehouden (berucht is de massamoord in Granada, 1066) en in veel door hen veroverde landen de synagoges verwoesten.

Ook bij Martin Luther zien we antisemitische tendensen, waaronder in zijn boek On the Jews and Their Lies.

Tegenwoordig

Helaas is het antisemitisme niet uitgebannen en viert nog steeds hoogtij in sommige landen. Meestal wordt het door deze personen "antizionisme" genoemd en zou het volgens hen een uiting van ongenoegen over de staat Israël zijn.

Hieronder enkele bekende voorbeelden:

In totaal registreerde CIDI in 2016 109 antisemitische incidenten in Nederland (CIDI Monitor Antisemitische Incidenten 2016).

Sinds eind 2017 waren meerdere incidenten bij het Joods restaurant HaCarmel in Amsterdam, waaronder een aanval door een asielzoeker (CIDI, 11/07/2018; Elsevier, 9 mei 2018). Dit had als gevolg dat in maart 2018 het zogeheten Joods Akkoord door de politieke partijen in Amsterdam (op BIJ1 en Denk na) werd ondertekend (JONET, 6 maart 2018; NIW, 9 maart 2018; Volkskrant, 29 maart 2018). Dat dit hard nodig is blijkt uit sommige reacties die, ondanks dat ze 'antisemitisme' afkeuren, toch grote bezwaren zien bij deze ondertekening en het zien als "de vrijheid van meningsuiting willen beknotten" (Het Parool, 16 maart 2018). In totaal werden in 2017 113 incidenten (die van internet niet meegeteld) geregistreerd, waaronder 28 antisemitische bekladdingen en vernielingen (CIDI Monitor Antisemitische Incidenten in Nederland 2017).

In juni 2018 werd een Joods monument bij het station van Hoogezand-Sappemeer beklad met hakenkruizen (CIDI, 10 juni 2018). In oktober 2018 vond er door ruimteCAESUUR een vliegeractie plaats in Vlissingen, met op de vliegers allerlei nazistische symbolen, raketten en de vlag van Palestina. Het zou volgens de organisatoren gaan om een "vrolijk politiek statement van protest" af te geven. Dat dit, in de context dat datzelfde jaar vanuit Gaza al maanden lang vliegers met molotovcocktails en brandbommen naar Israël werden losgelaten met als gevolg de grootste ecologische ramp in Israël, is dit evenement absoluut niet een vrolijk politiek statement te noemen, maar een eersteklas voorbeeld van antisemitisme. Om die reden werd dan ook door oa. medewerkers van onze website een open brief naar de burgemeester en wethouders van Vlissingen gestuurd. Het tweede evenement werd op last van het college van Vlissingen afgelast.


Citaten

'Het antisemitisme is weer erg in de mode. Dat heet nu heel zedig 'anti-zionisme'. Weet je wat Professor Jacques Presser vier en twintig jaar geleden tegen me zei: ‘Het nieuwe fascisme zal zichzelf “anti-fascisme” noemen.’ God behoede Israël!'

Reve aan Simon Carmiggelt, 20 oktober 1971. In : De Taal der Liefde, 1972, blz. 139.

"...The whole thing was a “festival of hate and anti-Semitism”, says Hillel Neuer, head of UN Watch. He predicts the Geneva meeting will be just as bad. Its cause is not helped by the fact that it is being organised by the UN’s much-criticised Human Rights Council, with Libya chairing a preparatory panel that includes Iran, Cuba, Russia and Pakistan..."

UN Watch executive director Hillel Neuer
"‘At risk of early derailment," The Economist, Nov. 28, 2008

Externe links


Koop nu

Commentaar

Zie de huisregels welk commentaar wordt opgenomen!