Acrostichon

Zie ook: Dichtkunst, Telestichon,

In de Bijbel vinden we verschillende vormen van dichtvorm, één die vooral in de Psalmen wordt gebruikt is het acrostichon. Een acrostichon (ook wel naamdicht of lettervers) is een gedicht waarvan bepaalde, meestal de eerste, letters van iedere regel of strofe achter elkaar gelezen zelf ook een woord of zin vormen.

Acrostichon is de samenvoeging van de Griekse woorden akros (uitstekend) en stichos (rij, vers).

Het bekendste voorbeeld uit de Nederlandse literatuur is de tekst van het Nederlandse volkslied, het Wilhelmus, waarvan de eerste letters van de originele coupletten samen de naam 'Willem van Nassov' vormen (Tegenwoordig is dat 'Willem van Nazzov').

Helaas is deze dichtvorm in veel vertalingen verdwenen, een grote uitzondering is de Naardense Bijbel, die getracht heeft dit te behouden door vervangende Nederlandse woorden te vinden. Soms komt dit wat krampachtig over, maar geeft wel een goede indruk van de Hebreeuwse dichtkunst. De Statenvertalers zaten met het zelfde probleem en kozen er voor om (in schuine letters) de Hebreeuwse letters te schrijven, helaas hebben ze dit niet overal gedaan (bv. Nahum 1)

Deze dichtkunst is onder meer toegepast in de Psalmen (Psalm 9; 10;; 25; 34; 37; 111; 112; 119; 145), in de onderwijzing van Lemuël (Spr 31:10-31), in de eerste vier gedichten in Klaagliederen (Kl 1; 2; 3; 4) en tot slot in het eerste hoofdstuk van Nahum.

In sommige Psalmen zien we dat er letters worden overgeslagen, voorbeelden zijn Psalm 145 waar de נ nun afwezig is, Psalm 34 (de ו waw), Psalm 25 (de כ kaf, terwijl de ו waw dubieus is), en Psalm 9-10 waar we verschillende letters missen.


Een soortgelijke vorm van eindrijm bestaat ook en wordt → telestichon genoemd, waarbij de laatste letters van een zin of strofe een woord vormen.


Koop nu


Commentaar

Zie de huisregels welk commentaar wordt opgenomen!